دبستان دخترانه هدایت


9 آذر 1394

کمرویی در کودکان

مولف: نگار عبدالله پور   /  دسته: دسته بندی نشده   /  رتبه دهید:

کمرویی در کودکان

کمرویی در کودکان

مقدمه

کمرویی یک مشکل فردی بی سروصدا است و چنان شایع شده که حتی می‌توان آن را یک بیماری اجتماعی نامید.

وقتی کمرویی در کودک باعث جذابیت بیشتر او شود، این موضوع در او تقویت شده و در آینده برای او مشکل‌ساز خواهد شد. در حقیقت، آدم‌های کمرو چندان موفق نیستند. بنابراین باید بدانیم چه چیز کودکان را خجالتی بار می‌آورد و چگونه می‌توان به آنان کمک کرد تا اجتماعی‌تر شوند.

 

کمرویی چیست؟ و چه تفاوتی با شرم دارد؟

" کمرویی" به معنی عدم تمایل فرد به حضور در جمع یا شرکت در فعالیت‌های گروهی است که گاهی با واژه‌هایی مانند، شخصیت درونگرا، اضطرابی، محجوب و ...از او یاد می‌شود، بنابراین در کمرویی، فرد نسبت به توانمندی خود در جمع دچار تردید و نگرانی می‌شود، در حالی که فردی که شرم و حیا دارد با نگرش مثبت به توانمندی خود و صرفاً به دلیل رعایت اصل احترام به بزرگترها بیشتر سکوت می‌کند.

* علل کمرویی

 کمرویی به دلیل پایین بودن اعتماد به نفس به وجود می‌آید که می‌تواند در ابعاد مختلف رشد به شرح زیر ایجاد شود:

1) بُعد جسمانی: کسی که در خانه و یا در بین همسالان خود به دلیل چاقی، لاغری، قدکوتاه یا قد بسیار بلند، شکل چهره، چشمها، بینی، مدل گوشها، رنگ پوست و... مورد تمسخر قرار بگیرد، به دلیل کاهش اعتماد به نفس، در جمع حضور نمی‌یابد.این مسئله در صورت داشتن نقص جسمی، تشدید می‌شود. مثلاً: کسی که پایش کمی می‌لنگد، چنان چه معلم از او بخواهد که مسئله‌ای را پای تابلو حل کند، ترجیح می‌دهد، بگوید بلد نیستم تا این که در جلوی دید همه، مشکل خود را نشان دهد. وضعیت نامناسب ظاهری فرد (لباسها و کفش‌ها) نیز می‌تواند، منجر به کمرویی شود.

2) بُعد عاطفی: همه نیاز به مهارت‌هایی چون بیان احساسات مثبت و منفی، همدلی با دیگران در شرایط مختلف غم، شادی و... داریم. چنان چه فرد گاهی در ابراز این گونه هیجانات با سرکوب از طرف والدین، همسالان، معلمان و دیگر افراد مورد توجه‌اش، قرار گیرد، در موقعیت‌های دیگر، خود به سرکوب این احساسات و هیجانات می‌پردازد که منجر به کمرویی می‌شود. مثلاً در نزاع بین فرزندان گاه یکی از فرزندان بشدت تحقیر می‌شود و یا توسط والدین تنبیه می‌گردد که منجر به  احساس خودکم بینی در او می‌شود.

3) بُعد شناختی: افراد کمرو قبل از صحبت کردن در جمع، با افکار منفی زیادی مواجه می‌شوند. مثل این‌که:" نکنه سخنان من پوچ و بی‌ارزش باشد و مخاطبان احساس کنند وقتشان تلف می‌شود" یا" از من سوالی بکنند و بلد نباشم"، " می‌ترسم در جمع صحبت کنم و از سرخ شدنم، بفهمند خجالتی هستم." و...علت بروز این گونه افکار، تجربه‌های پیشین فرد در زندگی است که به دفعات مورد مقایسه با دیگران قرار گرفته‌اند.

4) بُعد ارتباطی/ اجتماعی: مهمترین نماد ظاهری که فرد کمرو از خود نشان می‌دهد، در این بُعد است او از ترس حضور در جمع، از کسب بسیاری از مهارت‌های اجتماعی مانند: مسئولیت‌‌پذیری، روابط بین‌فردی، انعطاف‌پذیری و ... باز می‌ماند و خود را به صورت  فردی گوشه‌گیر، منزوی و یا وابسته به دیگران نشان می‌دهد بنابراین کودکان و نوجوانان کمرو به فعالیت‌های لذتبخش جمعی مانند اردوها و بازی‌های جمعی علاقه‌ای نشان نمی‌دهند.

* نشانه‌های کمرویی

با مشاهده‌ی ساده، می‌توانیم آثار خجالت و کمرویی را در چهر‌ه‌ی فرزندمان ببینیم. البته باید برخی از علائم زیر (نه همه آنها) برای مدت طولانی و در موقعیت‌های متفاوت، وجود داشته باشد:

* قادر نیست در حین صحبت کردن مخاطب خود، ارتباط چهره به چهره برقرار کند.

* حرکات و سخنانش بسیار احتیاط آمیز است.

* صدایش در حین گفت‌ و گو خیلی آهسته، لرزان و یا با لکنت و بریده بریده است.

* در سنین پایین به صورت چسبیدن به مادر در حضور فرد نا‌آشنا و یا انگشت مکیدن و گریه و فریاد خود را نشان می‌دهد.

* تمایلی به شرکت در کارهای گروهی و برنامه‌هایی که تعاملات اجتماعی زیادی به همراه دارد (اجرای نمایشنامه، خواندن سرود، نواختن موسیقی و...) از خود، نشان نمی‌دهد.

* از سوال کردن در کلاس و یا کنفرانس دادن شدیداً پرهیز دارد.

* دوستان کمی دارد و فردی گوشه‌گیر، منزوی و درون‌گرا به نظر می‌رسد.

* علیرغم داشتن استعداد بالا، به دلیل پایین بودن اعتماد به نفس، توانایی ابراز وجود ندارد.

* وقتی مجبور باشد در جمع سخن بگوید، با علائم جسمانی مانند: طپش قلب، به هم خوردن ریتم تنفسی، لکنت زبان، تعرق شدید، سرخی چهره و ... همراه است. قبل از شرکت در جمع، باهجوم افکار منفی در مورد ارزیابی و قضاوت دیگران نسبت به خود، مواجه می‌شود.

* پیامدهای کمرویی

1.  مانع دفاع از حقوق مسلم خود و ابراز عقیده و بیان می‌شود.

2. کمرویی ملاقات با افراد جدید، دوستیابی و کسب لذت از تجربیات تازه را دشوار می‌سازد.

3. دیگران نمی‌توانند ارزیابی مثبتی از توانمندی او داشته باشند.

4. به دلیل ضعف در روابط بین‌فردی، برقراری ارتباط مؤثر را دشوار می‌سازد.

5. از ترس قضاوت و داوری دیگران، فرد کمرو از توان و استعدادهای خود، استفاده نمی‌کند.

6. کمرویی می‌تواند منجر به ایجاد احساسات منفی مانند: افسردگی، اضطراب و احساس تنهایی در فرد گردد.

7. در فرآیند یادگیری تحصیلی و اجتماعی نیز می‌تواند اختلال ایجاد کند.

* راهکارهایی برای کاهش کمرویی کودکان

 1) به فرزندتان یاد دهید که چطور اجتماعی باشد، دیگران را به کودکان معرفی کنید و از او بخواهید به آنان سلام کند، برای بچه‌های زیر چهار سال همین کار کافی است، سلام کردن و نگاه کردن به شخص مخاطب، شروع خوبی است.

2) فرزندتان را با همه ویژگی‌هایش (چهره، شیوه حرف زدن، لباس پوشیدن و ...) بپذیریم.

3) الگوی مناسبی برای فرزندمان باشیم. زیرا در بسیاری از موارد، کمرویی از طریق والدین یا اطرافیان کودک آموخته می‌شود. به عنوان مثال: مادر کمرویی که به ندرت در جمع صحبت می‌کند و یا از خرید کردن و حضور در اجتماع هراس دارد، ناخواسته این  گونه رفتارها را به فرزندش منتقل می‌کند.

4) هر چه بیشتر کودکان و نوجوانان خود را در فعالیت‌های لذت بخش جمعی شرکت دهیم، به اجتماعی شدن بیشتر او کمک کرده‌ایم. ورزش‌های جمعی مانند: فوتبال، بسکتبال، والیبال و ... می‌تواند ضمن ایجاد لحظات فرح‌بخش به تخیله‌ی هیجانی در حین بازی و رشد اعتماد به نفس‌ او در بعد جسمانی کمک کند.

5) خطاها و رفتارهای فرزندمان را به همه ویژگی‌های شخصیتی او تعمیم ندهیم. والدین بچه‌های کمرو، معمولاً فرصت خطا کردن را از فرزندانشان می‌گیرند و با جملاتی مانند "تو اصلاً آدم بی‌عُرضه‌ای هستی" چند بار یک چیز را به تو بگویم؟

6) لقب "خجالتی" به فرزندمان ندهیم، کودکان و حتی بزرگسالان تمایل دارند، صفت‌هایی را که به آنان نسبت می‌دهند، درونی سازند و همان گونه رفتار کنند. همچنین اجازه ندهیم دیگران هم فرزندمان را خجالتی صدا کنند، زیرا او یاد می‌گیرد که خودش را از دید و یا کلام دیگران ارزیابی کند.

 

تعداد مشاهده (284)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره خبر "کمرویی در کودکان"


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید