دبستان دخترانه هدایت


9 آذر 1394

کج‎خلقی در کودکان

مولف: نگار عبدالله پور   /  دسته: دسته بندی نشده   /  رتبه دهید:

کج‎خلقی در کودکان

کجخلقی در کودکان

رسول اکرم (ص) میفرماید: هر کس کودک گریان خود را راضى کند تا آرام شود، خداوند از بهشت آن‏قدر به او مى‏دهد تا راضى شود.             (الفردوس، ج3، ص549، ح5715)

مقدمه

کجخلقی کودک شامل دورههایی از رفتارهای ناخوشایند و قهر کردن و یا به صورت گریه و داد و بیداد است. که این رفتارها معمولاً در واکنش به برآورده نشدن نیازها یا امیال کودک بروز میکند. لجبازی و کجخلقی کودک ممکن است واکنشی باشد که کودک در مقابل کوچکترین سرخوردگی از خود نشان میدهد. در این حالت کودک تحریک و عصبانی میشود.

برای فهم لجاجت و بد خلقی کودکان و درمان آن باید تمایل کودک و انتظارات کودک را به خوبی شناخت و در جهت هماهنگ کردن آن اقدام کرد. حالت بد خلقی و عصبانیت کودک را میتوان به منزله دریچة اطمینانی دانست برای برطرف کردن هیجانات شدیدی که طفل نمیتواند آنها را کنترل کند.

 

 

چطور با کودک کج خلق رفتار کنیم؟

مهمترین نکته این است که آرامشتان را حفظ کنید. به یاد داشته باشید که کجخلقی او طبیعی است و شما در ایجاد آن مقصر نیستید. واکنشی توأم با آرامش و ایجاد جوی آرام بدون اینکه در مقابل کودک کوتاه بیایید یا قواعدی را که برایش تعیین کردهاید، زیر پا بگذارید؛ استرسها را کاهش میدهد و باعث میشود هم شما و هم فرزندتان احساس بهتری داشته باشید.

به یاد داشته باشید که کجخلقی کودک برای جلب توجه است. بنابراین یک راهبرد در مواجهه باکجخلقی این است که رفتارش را نادیده بگیرید و یا بردن او به اتاق دیگر ممکن است باعث پایان کج خلقیاش شود. بیشتر والدین باید برخی از این کجخلقیها را تحمل کنند، به ویژه بین سن دو تا سهسالگی که کودک میخواهد استقلالش را تثبیت کند و همه کارها را آن طور که خودش میخواهد انجام دهد نه آنطور که والدین به او میگویند. اینگونه رفتارها معمولاً با بزرگتر شدن کودک کمتر دیده میشود.

کجخلقی کودک هر علتی که داشته باشد، نباید باعث شود که والدین دائماً واهمه داشته باشند که در صورت عمل نکردن به یکی از تقاضاهای کودک با صحنهای، مانند: کوبیدن خودش به زمین و جیغ و فریاد او روبهرو میشوند. والدین میتوانند اینگونه رفتارها را با برخورد و واکنش درست در هنگام بروز آن تغییر دهند.

یک کودک خردسال مفهوم روانشناسی خونسردی یا کجخلقی را نمیداند، ولی میتواند دریابد که چه رفتاری او را به اهدافش میرساند و این تجربه را به وسیله آزمودن بزرگسالان به دست میآورد. البته کودکان گاهی فقط به این دلیل بداخلاقی میکنند که بیش از حد خسته و یا به شدت از نظر روحی آشفته شدهاند ولی نمیتوانند احساساتشان را به درستی بروز دهند به هر حال؛ علت بروز اینگونه کجخلقیها هر چه باشد اینگونه رفتارها اصلاً پذیرفتنی نیست. کودک باید در یابد که چنین رفتارهایی درست و شایسته نیستند.

روشهایی برای کاهش کجخلقی در کودکان

* به بداخلاقهای کودک بیاعتنایی کنید.

این روش سریعترین راه خلاصی از کجخلقی در کودکان است. زیراهدف اصلی بیشتر این رفتارها در کودک جلب توجه بزرگترهاست. بنابراین نسبت به کجخلقیهای کودکتان بیاعتناییکنید. وقتی میبینید کودک در حال جیغ و فریاد و به عبارتی بداخلاقی است از محل او دور شوید و به کار خود بپردازید و یا اگر مشغول صحبت با کسی هستید، صحبتتان را ادامه دهید. در ابتدا ممکن است بدرفتاریهایش شدیدتر شود ولی به تدریج با بیاعتنایی شما درمییابد که این رفتارها بینتیجه است و کمکم آرامتر میشود. وقتی آرام شد به او توجه کنید و طوری رفتار کنید که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده و به او فرصت بدهید که به سرعت روابط خودش را با شما ادامه دهد بیآنکه در بارة رفتار او صحبتی بکنید.

* کودک را به محل دیگر ببرید.

اگر کجخلقیهای کودک آنقدر ادامه یافت که احساس کردید دیگر هیچ راهی به جز تسلیم شدن به خواستههایش را ندارید، راه دیگری را بیازمایید. به کودک بگویید اگر میخواهی به رفتارت ادامه دهی اشکالی ندارد ولی من تحمل شنیدن آنرا ندارم و باید به اتاق دیگری بروی و یا خودتان او را به اتاق دیگر ببرید و او را جایی بنشانید که بتوانید زیر نظرش داشته ب باشید.

* برای تقویت رفتار درست در کودکتان از روش تحسین و پاداش استفاده کنید.

به کودک یاد بدهید که چگونه میتواند از راههایی به جز بداخلاقی و گریه کردن توجه شما را به خود جلب کند و به خواستههایش برسد. و اگر در حالت بهتر و آرامتری رفتار کرد به کودک پاداش دهید. این روش کمک میکند که رفتار فرزندتان سریعتر تغییر کند.

اجازه ندهید کودک، از بدخلقی به عنوان وسیلهای برای شانه خالی کردن از بار مسئولیت استفاده کند.

 جالب است بدانید کودکان چقدر زود میآموزند که جیغ کشیدن و بداخلاقی آنقدر پدر و مادر را آشفته میکند که یادشان میرود چه کاری را به او محول کردهاند. بنابراین توقعاتتان را بطور دقیق برای کودکتان شرح دهید. و پیآمد انجام ندادن آن کار را برای او توضیح دهید. که مثلاً از روش محروم کردن استفاده میکنید و چیزی را که دوست دارد از او میگیرید (مثل تماشای تلویزیون) در این صورت کودک خواهد فهمید که بدخلقیهایش نمیتواند باعث شود که کاری را که از او خواسته شده انجام ندهد.

*اجازه ندهید کجخلقی‎‎های کودک پاسخهای «بله» یا «خیر» شما را تغییر دهد.

کودکان از همان ابتدای تولد آموختهاند که اگر به شدت گریهکنند به آنچه میخواهند دست مییابند. آنها میآموزند که با کجخلقی، توجه والدین را میتوانند به سوی خود جلب کنند. بنابراین از این حربه استفاده میکنند. کودکان میدانند چه زمانی احتمال تسلیم شدن والدین بیشتر است. به کودک بفهمانید وقتی حرفی را میزنید، تصمیمتان همان است که گفتید و آن را تغییر نخواهید داد. از این روش برای فائق آمدن به رفتار نامناسب کودک استفاده کنید.

* اسباببازیهایش را محدود کنید.

یک کودک پر تحرک و شلوغ، ممکن است وقتی چند اسباببازی داشته باشد بیش از حد برانگیخته شود. والدین باید به کودک یک یا دو اسباببازی بدهند و از او بخواهند هر وقت بازیاش تمام شد آنهارا پس بدهد و یک اسباببازی دیگر بگیرد..

* راههای درست نشان دادن احساسات را به کودک بیاموزید.

کودک را تشویق کنید که دربارة احساساتش با والدین صحبتکند. وقتی کودک نداند چگونه احساساتش را  به صورت شفاهی بیان کند، ممکن است مجبور شود با اعمالش احساساتش را نشان دهد و بد خلقی کند.

 نتیجه: بدیهی است به دلیل وجود تفاوتهای فردی و ویژگیهای منحصر به فرد هر کدام از فرزندان، یک شیوة ثابت برای تربیت همة فرزندان وجود ندارد ولی با تکیه بر نقاط مشترک تمام کودکان میتوان از شیوههای تربیتی و برخورد صحیح با ناسازگاری فرزندان که توسط متخصصان ارائه شده است بهره گرفت تا شرایط پرورش آرام و لذتبخش فرزندانمان بیش از پیش مهیا شود.

 

 منبع: چگونه با کودکان رفتار کنیم. ترجمه: شاهین خزعلی، هومن حسینی نیک، احمد شریف تبریزی. انتشارات: مروارید.

 

تعداد مشاهده (276)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره خبر "کج‎خلقی در کودکان"


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید